Psikoloji Komitesi

Dijitalleşen dünyada sosyal medya, algoritmik yapılar ve yapay zekâ teknolojilerinin insan psikolojisi üzerindeki çok boyutlu etkileri sorgulanmaktadır. Sosyal medyadaki ödül-ceza mekanizmalarının kimlik inşasına etkisi, ideal ve gerçek benlik arasındaki çatışma ile dijital etkileşimlerdeki empati kaybı ve siber zorbalık gibi olgular, modern bireyin davranış kalıplarını dönüştüren temel unsurlar olarak irdelenir. Algoritmaların yarattığı "filtre balonları"nın farklı fikirlere tahammülsüzlüğü körüklemesi ve teknolojinin hızlı erişim alışkanlıkları üzerinden bilişsel kapasitemizi nasıl yeniden şekillendirdiği çözümlenir.
Yapay zekâ ile kurulan "steril" ilişkilerin, gerçek insan etkileşiminin getirdiği çatışma ve sorumluluklardan kaçınma arzusuyla nasıl birleştiği; antropomorfizm ve VR kaynaklı derealizasyon hissi üzerinden tartışılır. Müzik-psikoloji ilişkisi bağlamında ise, ses frekanslarının nöropsikolojik yansımaları ve bu yollarla birey veya toplumların yönlendirilme potansiyeli; hem teknolojik hem de biyolojik sınırlarımız açısından analiz edilir. Sonuç olarak, teknolojinin insan doğasını suistimal eden mekanizmaları karşısında alınabilecek önlemler, bireyin ruh sağlığını koruyan ve dijital çağda özgün bir kimlik inşasını destekleyen stratejik bir perspektifle değerlendirilir.

• Sosyal Medya
• Sosyal medyada alınan olumlu ve olumsuz etkileşimlerin (ödül-ceza mekanizması) davranışlara ve kimlik inşası sürecine etkisi.
• Sosyal medyada dayatılan, sunulan ideal benlik ve kişinin gerçek benliği arasındaki farkların iki taraf açısından incelenmesi.
• Teknoloji sayesinde her şeye saniyeler içinde ulaşabilmek beynimizin düşünme ve algılama kapasitesini nasıl etkiliyor?
• Teknoloji ve sosyal medya ortamlarında insanların suistimal edilen psikolojik özellikleri ve alınabilecek önlemler.
• Algoritmik Manipülasyonların İnsan Davranışlarına Etkisi
• Algoritmaların bize sadece duymak istediğimiz fikirleri sunmasının (Filter Bubble), empati yeteneğimize ve farklı düşüncelere olan tahammülümüze etkileri.
• Ekran üzerinden tartışırken (siber zorbalık, nefret söylemleri vb.) fiziksel olarak karşımızda bir insan olmaması, tartışmadaki davranışları nasıl etkiliyor?
• Yapay Zekâ
• İnsanların yapay zekâ ile etkileşim sırasındaki tutum ve davranışlarının, psikoloji alanında yapay zekanın uygulamalarını şekillendirmedeki rolü.
• Yapay zekâ kapsamında antropomorfizm ve kimlik gelişimi.
• Gerçek insan ilişkilerinin getirdiği sorumluluk, çatışma ve hayal kırıklığından kaçan bireyin; her zaman onaylayan, hiç tartışmayan bir yapay zekâ ile kurduğu steril ilişkinin tehlikeleri.
• VR gözlüğünü çıkardıktan sonra gerçek dünyaya dönen bireyin yaşadığı derealizasyon hissine bağlı olarak sosyal medya ve VR’ın insan psikolojisine tesirlerinin kıyaslanması.
• Müzik-Psikoloji İlişkisi
• Dinlenen müzikler üzerinden kimlik ve kişilik analizi.
• Ses frekanslarının beyinde baskı yaptığı noktalar ve bu kapsamda nöropsikoloji sayesinde, birey ve toplumları etki altına almak mümkün müdür?

Sosyal çevreden edinilen davranış kalıplarının birey üzerindeki biçimlendirici etkisi; öğrenilmiş eylemlerin ve bağımlılıkların, nöroplastisite ve bilişsel yeniden yapılandırma yöntemleriyle ne ölçüde değiştirilebileceği ekseninde sorgulanır. Bireyin yoğun aidiyet arayışının, kendi ahlaki değerlerini grup dinamikleri uğruna feda etmesine yol açan psikososyal mekanizmalar; popüler kültür ve dizi dünyasının şiddet eğilimli karakterleri "güçlü" ve "hayranlık uyandırıcı" bir estetikle sunmasının bu süreçteki meşrulaştırıcı etkisiyle birlikte irdelenir. Medya temsilleri ile toplumsal normların kesişim noktasında, "suça sürüklenen çocuk" kavramı; aile, çevre ve medya unsurlarının oluşturduğu hatalı modellemeler ve bu modellemelerin bireyin etik pusulasını bozması bağlamında derinlemesine tartışılır.

• Sosyal çevreden görülen ve öğrenilen eylemlerin, insan davranışlarına etkisi.
• Öğrenilmiş davranışların ve bağımlıkların değiştirilip yeniden yapılandırılması mümkün müdür?
• Bireyin yoğun aidiyet ihtiyacı, ahlaki değerlerini grup uğruna feda etmesine neden olabilir mi?
• Dizilerde suç işleyen, kural tanımayan, şiddet eğilimli karakterlerin "havalı", "zengin" ve "güçlü" gösterilmesinin insanların davranışlarına yansıması.
• Konuşulan bağlamda suça sürüklenen çocuk kavramının değerlendirilmesi.

Ergenlik döneminde prefrontal korteksin gelişim sürecine bağlı olarak bireylerin uzun vadeli sonuçları öngörmeden hareket etmesinin nedenleri ve bu durumun toplumsal sonuçları sorgulanır. Yetişkin beynine göre ödül mekanizmaları daha hassas olan ergen beyninin; sosyal medya, ticaret ve çeşitli ideolojik yapılar tarafından bir "suistimal alanı" olarak kullanılması irdelenir. Bu durumun, gençlerin özgür iradesine ve gelişim süreçlerine bir "müdahale" teşkil edip etmediği; gençlerin psikolojik kırılganlıklarının kurumsal çıkarlar uğruna sömürülmesinin etik boyutu ve bu müdahalelere karşı alınabilecek koruyucu önlemler ekseninde tartışılır.

• Ergenlerin uzun vadeli düşünmeden hareket etmesinin sebep ve sonuçları nelerdir?
• Yetişkin beynine göre ödüle (beğeni, onay, heyecan) çok daha yüksek tepki veren ergen beyninin günümüzde suistimal edilmesi.
• Ergen beynindeki bazı hassaslıkların, birtakım kuruluşlar, şirketler ve uygulamalar tarafından sömürülüyor olmasının, bireysel ve toplumsal etkileri. (LGBT, ticaret, sosyal medya vb.)
• Bahsi geçen durumu insan gelişimine müdahale kapsamında değerlendirebilir miyiz?
• Bu durumun etik bir değerlendirmesi ve yapılabilecekler.