Kadıköy Düşünce Çalıştayı · Komite

Teknoloji Komitesi

Gelişen teknoloji ile hayatın her anlamda değişen olguları üzerine tartış.

İçerik

Komite Konuları

01 Elektronik Manipülasyonlar

Medya kaynaklarının ve sosyal platformların insan algısı üzerindeki dönüştürücü gücü, bireyin ahlaki değerlerinden toplumsal yönetim mekanizmalarına kadar geniş bir yelpazede sorgulanır. Sosyal medyanın suça sürüklenen gençler üzerindeki rolü ile dezenformasyon faaliyetlerinin —özellikle politik krizlerdeki yönlendirici etkisi gibi— dünyayı şekillendirme gücü eleştirel bir süzgeçten geçirilir. Algoritmik manipülasyonların yarattığı "özgürlük illüzyonu" ve bireyleri radikalleştiren "yankı fanusları"nın toplumsal bölünmedeki payı irdelenir. Profesyonel dezenformasyon ve psikografik profilleme gibi ileri düzey tehditlere karşı geliştirilebilecek savunma mekanizmaları düşünülür, manipülasyon kıskacındaki bireyin irade ve sorumluluk kavramları yeniden tanımlanır. Son olarak, kriz anlarında devletlerin internet erişimine yönelik kısıtlama kararları; güvenlik, özgürlük ve bilgiye erişim hakkı dengesi üzerinden kapsamlı bir şekilde tartışılır.

  • Sosyal medya, diziler ve diğer medya kaynaklarının insan algısı üzerindeki etkiler.
  • Suça sürüklenen çocuklar ve gençler üzerinde sosyal medya gibi platformların rolü.
  • Medya organlarının genç neslin ahlaki değerlerine etkisi.
  • Medya organlarının dünyayı şekillendirme ve zaman zaman olumsuz yönde yönlendirme gücü:
  • 📌 İsrail yanlısı dezenformasyon faaliyetleri gibi politik etkiler.
  • 📌 Algoritmaların insan davranışlarına etkisi ve “özgürlük illüzyonu” kavramı.
  • 📌 Toplumları etkileyen olaylarda medya organlarının rolü ve toplumsal yönetim gücü.
  • Dezenformasyonların toplumda yarattığı bölücülük, “yankı fanusları” nedeniyle oluşan radikallik ve olası çözümler.
  • Profesyonel dezenformasyon, psikografik profilleme gibi tehditlere karşı alınabilecek önlemler.
  • Manipülasyonların bireylerin iradesi üzerindeki etkisi ve sorumluluk kavramının yeniden tanımlanması.
  • Kritik dönemlerde internete erişimin devlet tarafından kısıtlanması veya engellenmesi meselesi.
02 Bilim İnsanının ve Yapay Zekanın Sorumluluğu

Bilim insanının icatları üzerindeki etik sorumluluğu; Manhattan Projesi gibi tarihi dönüm noktaları üzerinden, devletin hayati tehdit oluşturmasıyla kitle imha silahı üretimi arasındaki etik seçim bağlamında sorgulanır. Bir bilim insanının, ortaya koyduğu buluşun kullanım sonuçlarını öngörme ve bu sonuçlardan sorumlu tutulma yükümlülüğü; etik ve vicdani açıdan irdelenir. Güncel teknolojik düzlemde ise yapay zekânın karar mekanizmalarını etkileyen faktörler ile bu sistemlerin bir "sorumluluk öznesi" olup olamayacağı analiz edilir. Yapay zekâ için hukuki bir sorumluluk mekanizması oluşturulması gerekliliği ve dijital bir varlığın "cezalandırılma" ihtimali; bilimsel etik, hukuk ve teknoloji arasındaki gri alanlar üzerinden kapsamlı bir şekilde tartışılır.

  • Bilim insanının etik sorumluluğu: Manhattan Projesi gibi durumlarda bilim insanının rolü ne kadardır?
  • Devlet hayati bir tehdit ettiğinde bile bir bilim insanının kitle imha silahları üretmesinde etik sorumluluk.
  • Üretilen silahların kullanım sonuçları bilim insanının sorumluluğuna girer mi, Bilim insanı yaptığı icadın sonuçlarını düşünmekle yükümlü müdür?
  • Yapay zekânın karar mekanizmalarını etkileyen faktörler.
  • Yapay zekâ sorumluluk sahibi olabilir mi?
  • Yapay Zekanın sorumluluğu için bir mekanizma oluşturulması.
  • Yapay zekâ cezalandırılabilir mi?
03 Yeni Dünyada Yapay Zekanın Kullanımı

Yapay zekânın eğitimde rehber, sosyal ilişkilerde ise bir "arkadaş" figürü olarak konumlandırılması; teknolojinin insan psikolojisini ve duygusal bağ kurma biçimlerini ne ölçüde manipüle edebileceği bağlamında sorgulanır. Yapay zekânın duyguları kusursuzca taklit edebilme kapasitesinin, insanî ilişkilerin özündeki samimiyeti ve sorumluluğu aşındırıp aşındırmadığı etik bir düzlemde irdelenir. Aynı zamanda yapay zekânın hukuk gibi kritik karar mekanizmalarındaki rolü; teknolojinin bireysel iradeyi ikame etme potansiyeli ve karar alma süreçlerinin algoritmik bir boyuta taşınmasının doğurduğu riskler temelinde analiz edilir. Sonuç olarak, teknolojinin insan iradesini devre dışı bırakması karşısında alınabilecek önlemler ile insanın kendi karar verme yetisini koruyacak yeni nesil bir etik çerçevenin oluşturulması gerekliliği kapsamlı bir şekilde tartışılır.

  • İnsan psikolojisini derinden etkileyen konularda yapay zekânın kullanımı ve etiği.
  • Yapay zekânın öğretmen veya rehber olarak kullanımı etik midir?
  • Yapay zekâ, insan duygularını kusursuz taklit etse bile “arkadaş” rolünü üstlenmesi etik mi?
  • Yapay zekânın hukuk alanında kullanımı.
  • Yapay zekâya kolay erişimin bireylerin iradesi üzerindeki etkisi.
  • Teknolojinin insanların karar alma süreçlerini devralmasının etkileri ve bu bir sorun ise çözüm önerileri.

Komite Rehberi

PDF · Teknoloji Komitesi · 2026

📖   Rehberi Aç